„Ja” powierzchniowe powstałe w kontakcie z otoczeniem

„Ja” powierzchniowe powstałe w kontakcie z otoczeniem, przez nie jest definiowane. Ta część „ja” domaga się informacji z zewnątrz zgodnychtreściowo z tym, co uprzednio było zakodowane. „Ja” głębokie wymaga zaś informacji pozytywnych od otoczenia. Tak więc „ja” powierzchniowe i głębokie dyktują inne zachowania. Wyznaczają odmienne kryteria selekcji czy zniekształcania informacji z zewnątrz67.

Powierzchniowa warstwa „ja” nie musi być potwierdzona przez pozytywny stosunek ludzi. Treści tam zapisane mogą bowiem zawierać nieprzychylne dla człowieka przekonania, wyrażać niską samoocenę. Dla własnej egzystencji ta część „ja” domaga się natomiast informacji potwierdzających zakodowane w niej wcześniej przekonania czy powstałe tam przewidywania. Tak więc nie znak (dodatni czy ujemny) jest tu ważny, ale zgodność treściowa wiadomości, jakie zostały utrwalone oraz aktualnie są przekazywane z zewnątrz. Dla jednych ludzi będą to wiadomości informujące, że wyróżniają się pozytywnie na tle rówieśników. Dla innych będą to komunikaty potwierdzające ich pozycję ofiary, prześladowcy, osoby nie zasługującej na miłość itp. Dla głębokiej warstwy „ja” potrzebne są informacje wskazujące na pozytywny stosunek otoczenia. To może być źródłem zniekształceń odbieranych wiadomości – interpretowania neutralnych czy negatywnych informacji jako dodatnie dla odbiorcy.

Centralne przekonania zawarte w „ja” człowieka stanowią jakby scenariusz na jego życie. Wzbudzają określone oczekiwania. One wyznaczają zachowania – wpływają na dokonywane wybory (np. takiej partnerki, która będzie odrzucać mężczyzn), wzbudzają zachowania prowokujące przewidywany przez innych sposób traktowania (np. zachowania poniżające prowokują innych do złego traktowania człowieka).

Centralne przekonania jednostki zawarte w jej „ja” powierzchniowym skłaniają do tendencyjnego odbioru informacji z zewnątrz (ich selekcji lub zniekształcenia). Jeśli nie udaje się sprowokować u ludzi przewidywanej odpowiedzi na własne zachowanie, to można ich relacje zinterpretować nietrafnie, ale zgodnie z zakodowanymi sądami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *