Koncepcje fenomenologiczne

Koncepcje fenomenologiczne19 podkreślają niepowtarzalność każdej osobowości i głoszą, że wartością jest intuicyjne poznawanie człowieka, ujmowanie cudzego doświadczenia we własnych kategoriach poznawczych klinicysty. Małą wagę przywiązują do zachowania ludzi. Znaczenie nadają subiektywnemu ludzkiemu doświadczeniu, potencjom człowieka. Poznając człowieka ma się do czynienia z pewnym etapem jego rozwoju. Stąd klinicysta koncentruje się na śledzeniu procesu zachodzących w człowieku zmian (jest w tym mniej zainteresowania dla struktur osobowościowych, a więcej dla ich sposobu funkcjonowania).

Cierpienie człowieka, jego symptomy chorobowe wiąże się więc z zahamowaniem rozwoju, ze sztywnością, brakiem zmian, z nie- rozwijaniem własnych zdolności przeżywania i pełnego przejawiania własnych odczuć, fantazji i twórczości. Każdemu człowiekowi przyznaje się prawo do znalezienia własnego indywidualnego sensu życia, osobistych wartości. Twierdzi się, że realizowanie wrodzonych tendencji rozwojowych prowadzi do zdrowych, społecznie pozytywnych wyborów.

Na rozwój człowieka ma wpływ otoczenie społeczne. Tylko w kontakcie z nim zachodzić może aktualizowanie naturalnych możliwości człowieka. Ale bardzo często otoczenie, na przykład rodzice, stawia pewne warunki, od których uzależnia spełnienie potrzeb dziecka. Mówi się wtedy o akceptacji warunkowej. Aby ją uzyskać, dziecko musi podporządkować się wymaganiom rodziców. Jak stwierdzono, akceptacja warunkowa hamuje rozwój możliwości jednostki. Natomiast bezwarunkowa akceptacja osoby dziecka, jego odczuć i pragnień, sprzyja samorealizacji, wykorzystaniu możliwości rozwojowych.

Dlaczego akceptacja warunkowa hamuje rozwój człowieka? Wymagania otoczenia (warunki akceptacji ze strony rodziców) wczuwania się w jego doświadczenia wytwarzają atmosferę, w której czuje się bezpieczny. W takich warunkach może wyrazić dotychczas ukrywane przeżycia. Pozwala mu to poznać własne doświadczenia, zintegrować je z własnym „ja”.’ Psychoterapia ułatwia więc poznawanie samego siebie. W ten sposób uruchomiony zostaje proces rozwoju. Terapia jest w tym przypadku względnie krótkotrwała, ogranicza się do kilku miesięcy.

Interesujące jest, że o powodzeniu psychoterapii w dużej mierze decydują cechy osobowości terapeuty. Zdaniem niektórych autorów psychoterapia może być prowadzona nawet przez nieprofesjonalistów – jeśli spełniają odpowiednie warunki osobowościowe. I tak, jeśli rodzice, nauczyciele są przyjaźni, rozumiejący, nie oceniający, to ich dzieci, uczniowie są bardziej twórczy, dojrzalsi.

Aby stworzyć warunki rozwoju nie tylko osobom z chorobowymi dolegliwościami, lecz również ludziom uznawanym za zdrowych, organizuje się grupowe spotkania nazywane treningami grupowymi21. Treningi te także zapoczątkowują proces rozwoju człowieka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *