Otwartość poznawcza

Brak mu było otwartości poznawczej’0, zdolności przyjmowania wiadomości niezgodnych z uprzednio zakodowanymi.

Po przyjściu dziecka na świat Kamil podjął pracę. W tym okresie ponownie używał dawnych sposobów radzenia sobie z napięciem. Był powściągliwy w swoich reakcjach, ale niekiedy wybuchał. Wówczas robił np. awanturę swojemu zwierzchnikowi, a przez następne tygodnie myślał z lękiem, jak szef mu się za to odpłaci. Tak więc jego własne zachowanie – niekontrolowane wybuchy złości – potwierdzało przekonanie, że nie należy być spontanicznym, bo otwartością i szczerością naraża się innym. Nie docierały do niego informacje, że dokonuje wyborów dwu skrajnych typów zachowań: zahamowanie emocjonalnej ekspresji lub emocjonalne reakcje nieadekwatnie silne w stosunku do bodźca. Zaprzeczał możliwości dokonywania innych wyborów. Nie był w stanie widzieć ich. Można by powiedzieć, że zadziałał mechanizm błędnego koła. Nie odpowiadające rzeczywistości przekonania dawały ograniczony zakres wyborów, a wynikające z nich zachowania potwierdzały to, co przewidywał.

W Kamilu wyczuwało się chroniczne napięcie. W ciągu półtora-godzinnej rozmowy potrafił siedzieć niemal nieruchomo, nie zmieniając pozycji. Mówił dużo. Jego język był barwny. Potrafił długo i obrazowo opisywać błahe wydarzenia, nie określając swego emocjonalnego stosunku do nich71. Odnosiło się wrażenie, że działa w nim mechanizm hamujący przeżywanie. Funkcjonowanie tego systemu pochłaniało energię i czyniło Kamila wiecznie zmęczonym, rozproszonym.

Opisany tu hamujący mechanizm, związany z działaniem „ja” powierzchniowego, kojarzy się z wyróżnionym przez J. Lissa72 systemem hamującym działanie człowieka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *